Zeytinyağı nasıl kullanılır?
Natürel sızma zeytinyağının farkı en çok çiğ kullanıldığında anlaşılır: salatada, mezede, yemeğin üstünde. Bu sayfada zeytinyağını mutfakta nasıl kullanacağınızı, nasıl saklayacağınızı ve size hangi boyun uygun olduğunu bulabilirsiniz.
İçindekiler
Zeytinyağı yemeğe ne zaman eklenir?
Natürel sızma zeytinyağının kokusu ısıyla azalır. Kokusunu duymak istediğiniz yemeklerde yağı en sona bırakın ve servisten hemen önce ekleyin:
- Salatada tuzu ve limonu önce, zeytinyağını en son.
- Çorbada, kâseye aldıktan sonra üstüne bir kaşık.
- Humus, fava, ezme ve piyazda, sofraya çıkarmadan önce.
- Izgara balık, et ve sebzede, pişirme bittikten sonra tabakta.
Zeytinyağlı yemeklerde ise yağ, tarifin temel malzemesidir. Enginar, taze fasulye ya da dolma, yağla birlikte ağır ateşte pişer; yağı azaltmak yemeği kuru bırakır. Pişince üstüne bir kaşık çiğ yağ eklemek kokuyu tazeler.
Zeytinyağının tadına nasıl bakılır?
Bir zeytinyağını tanımanın en kolay yolu onu sade tatmaktır. Küçük bir kâseye biraz yağ koyun; oda sıcaklığında olsun.
- Koku: Taze bir natürel sızma zeytinyağında yeşil ot, taze kesilmiş çimen ya da yeşil zeytin kokusu gelir.
- Tat: Bir parça ekmeği batırın ya da küçük bir yudum alın. Dilde hafif bir acılık hissedebilirsiniz.
- Boğaz: Yutarken boğazda karabibere benzer bir yakıcılık olabilir. Erken hasat yağlarda belirgindir ve kusur değildir.
Farkı görmek için iki yağı yan yana tadın: erken hasat Angelica boğazda belirgin bir iz bırakır, erken ve olgun hasat harmanı Lascarina daha yumuşak geçer.
Hangi yemekte hangi zeytinyağı kullanılır?
Erken hasat, canlı ve belirgin. Tadı öne çıkar, en iyi çiğ kullanılır: salatalar, humus, fava, ezme, haşlanmış otlar, beyaz peynir ve domates, ızgara balık, mercimek çorbasının üstü. Queen Elisir'de erken hasat olanlar: Angelica, Golden Reserve, Grande Noir Daily ve Grande Noir Premium.
Harman, yumuşak ve dengeli. Erken ve olgun hasat bir arada; yemeğin kendi tadını bastırmaz. Zeytinyağlı sebze yemekleri, dolma, pilav, fırın sebze, sos ve hamur işi için uygundur. Queen Elisir'de harman olanlar: Lascarina ve 175 ml'den 5 litreye tüm tenekeler.
Zeytinyağı bazı tatlılarda, örneğin irmik helvasında, tereyağının yerine de kullanılır. Tatlıda yumuşak bir harman daha uygundur. Mevsimine göre fikir almak için tariflerimize göz atabilirsiniz.
Zeytinyağı pişirmede ve kızartmada kullanılır mı?
Evet. Kavurma, soteleme, fırın yemekleri ve zeytinyağlılar için uygundur. Yalnız ısı yükseldikçe ve pişirme uzadıkça kokusu azalır; uzun pişen bir yemekte erken hasadın farkı pek kalmaz.
Kızartmada da kullanılabilir, ama orada kokusu tamamen kaybolur. Bu yüzden pişirmede tenekeden, sofrada cam şişeden kullanmak daha hesaplıdır.
Saklarken nelere dikkat edilmeli?
Zeytinyağının kokusunu en çok ışık, ısı ve hava bozar. Serin ve karanlık bir dolapta, ağzı kapalı saklayın; ideal sıcaklık +10 ile +25 °C arasıdır. Ocağın yanı ve pencere önü uygun değildir, buzdolabına koymanız da gerekmez. Açtıktan sonra birkaç ay içinde tüketin.
Ayrıntılar için rehberdeki Zeytinyağı nasıl saklanır? yazısına bakabilirsiniz.
Zeytinyağı soğukta neden bulanıklaşır?
Soğukta zeytinyağında bulanıklık ya da dipte beyazımsı bir tortu görülebilir, çok soğukta yağ katılaşabilir. Bunun sebebi yağın içindeki doğal mumların soğukta kristalleşmesidir; bozulma değildir. Oda sıcaklığına gelince yağ kendiliğinden eski hâline döner. Ürün belgesinde donma noktası yaklaşık -6 °C olarak geçer.
Cam şişe mi, teneke mi?
Koyu cam ışığın büyük kısmını, teneke ise tamamını keser. Bu yüzden aynı yağ tenekede ilk günkü kokusunu daha uzun korur. Cam şişenin avantajı ise doğrudan sofraya çıkabilmesidir.
İkisini birlikte kullanabilirsiniz: yağı tenekede saklayın, sofraya küçük bir cam şişe ya da yağdanlıkla çıkarın.
Hangi boy zeytinyağı almalıyım?
Doğru boy, açtıktan sonra birkaç ay içinde bitirebileceğiniz boydur.
| Kullanım | Uygun boy |
|---|---|
| Ara sıra, çoğunlukla salata ve kahvaltıda | 250 veya 500 ml cam şişe, 500 ml teneke |
| Her gün, hem sofrada hem pişirmede | 750 ml veya 1 litre |
| Kalabalık ev ya da sık sık zeytinyağlı yemek | 3 veya 5 litre teneke |
| Denemek ya da hediye etmek için | 175 ml teneke, Seçkin Sunum Kutusu |
Cam şişeler 250 ml'den 1 litreye, tenekeler 175 ml'den 5 litreye kadar üretiliyor. Serileri hasat, tat ve boy olarak yan yana görmek için Size göre hangi yağ? sayfasına bakabilirsiniz.